ما به دنبال مدلی از همکاری هستیم که بتواند اکثریت اپوزیسیون را در بر بگیرد و ماهیتی فراگیر داشته باشد، اما ائتلافها چنین مشخصاتی ندارند. هر ائتلافی که شکل میگیرد ناگزیر متناسب با شرایط محدود و خاص سیاسی است و با واقعیت متکثر و پراکنده جامعه سیاسی ایران همخوانی کامل ندارد.
به همین دلیل، به جای تکرار مدل ائتلاف، این طرح بر «گردهمایی آزادیخواهان» بهعنوان یک راهحل جایگزین تأکید میکند؛ مدلی که بسیار بازتر، دموکراتیکتر و فراگیرتر است و سد راه هیچ نیرویی برای مشارکت نمیشود.
در نتیجه، گردهمایی آزادیخواهان با توضیحات کلی که در ادامه خواهد آمد، تلاشی است برای ارائه یک بدیل در برابر ائتلافهای موجود و همچنین پاسخی به محدودیتها و ناکامیهای تجربههای پیشین ائتلافی؛ تجربههایی که یا به خروج بخشی از نیروها منجر شدهاند یا اساساً نتوانستهاند تداوم و فراگیری لازم را ایجاد کنند.
از این منظر، ائتلافها بهعنوان راهحل بنیادی برای وضعیت کنونی کافی نیستند، بلکه آنچه نیاز است، شکلگیری یک گردهمایی باز و گسترده از نیروهای آزادیخواه است.
الف) ماهیت طرح
این گردهمایی ائتلاف نیست، جبهه سیاسی نیست، حزب نیست و دارای مرامنامه، اساسنامه یا توافقنامه الزامآور هم نیست. همچنین عضویت بسته یا تعریفشده ندارد و هیچ پیششرط ایدئولوژیک برای ورود در آن وجود ندارد. هیچ خطکشی از پیش تعیینشدهای برای حذف یا پذیرش نیروها در آن تعریف نمیشود.
ب) هدف
هدف این گردهمایی وحدت نیروها نیست، بلکه افزایش ظرفیت عمل جمعی در میان نیروهای پراکنده، افزایش شناخت متقابل میان افراد و گروهها، فراهم کردن امکان شکلگیری پروژههای مشترک و در نهایت افزایش کارآمدی کنش سیاسی و اجتماعی در میان اپوزیسیون متکثر است.
این اهداف الزامآور نیستند و بهصورت طیفی از حداقل تا حداکثر تعریف میشوند، بهطوری که حتی حداقل شناخت متقابل میان چند گروه نیز میتواند یک دستاورد معتبر محسوب شود.
پ) منطق همکاری
همکاری در این چارچوب ایدئولوژیک و یکدست نیست و مبتنی بر توافق کامل هم نیست و از طریق اجبار یا رأیگیری شکل نمیگیرد، بلکه بر اساس شناخت متقابل، اعتماد تدریجی و انتخاب آزاد برای هر پروژه مشخص شکل میگیرد.
هر پروژه مستقل است و فقط به مشارکتکنندگان همان پروژه مربوط میشود.
ت) پروژهمحوری و استقلال
همکاریها بهصورت پروژهمحور تعریف میشوند. هر فرد یا گروه میتواند در یک پروژه حضور داشته باشد و در پروژهای دیگر حضور نداشته باشد. تعداد مشارکتکنندگان در هر پروژه ثابت نیست و هر پروژه هویت مستقل خود را دارد. هیچ پروژهای نمایندگی کل گردهمایی را بر عهده ندارد.
بیانیهها، اقدامات و فعالیتها نیز مستقل بوده و فقط به امضاکنندگان و مشارکتکنندگان همان مورد مربوط هستند.
ث) عدم تمرکز قدرت
این گردهمایی بهطور آگاهانه در جهت جلوگیری از تمرکز قدرت شکل میگیرد. بنابراین هیچ رهبری مرکزی، هیچ سخنگوی واحد و هیچ ساختار تصمیمگیری متمرکز در آن وجود ندارد. هیچ زیرساختی نیز نباید به ابزار انحصار یا کنترل تبدیل شود. امکانات رسانهای، فنی یا مالی اگر در هر سطحی وجود داشته باشند، بهصورت مستقل و داوطلبانه توسط افراد و گروهها و در چارچوب پروژههای مشخص استفاده میشوند، بدون ایجاد مالکیت یا مرکزیت.
ج) رسانه و ارتباط
این گردهمایی دارای رسانه مرکزی یا کانال واحد نیست، بلکه از طریق شبکهای از وبسایتها، رسانههای شخصی و گروهی، شبکههای اجتماعی و ارتباطات مستقیم افراد و گروههای مشارکت کننده در گردهمایی پوشش داده میشود. هر مشارکتکننده میتواند در حد توان خود فعالیتها و پروژههایی را که در آن حضور دارد منعکس کند.
چ) شناخت و امنیت
این گردهمایی بر پایه باز بودن و مشارکت گسترده شکل میگیرد، اما همزمان واقعیت اختلافات و مسائل امنیتی را نیز نادیده نمیگیرد. شناخت متقابل فرآیندی تدریجی و شبکهای است.
هیچ سازوکار متمرکزی برای تأیید یا حذف افراد وجود ندارد و اعتماد از دل تعامل و تجربه مشترک شکل میگیرد، نه از طریق تصمیمگیری مرکزی یا رأیگیری.
ح) ماهیت گردهمایی
این گردهمایی خود یک کنشگر سیاسی نیست، نماینده هیچ فرد یا گروهی نیست و هیچ موضع واحدی ندارد. بلکه یک فضای باز برای ایجاد امکان کنشگری است؛ فضایی که در آن نیروهای مختلف میتوانند یکدیگر را پیدا کنند، گفتگو کنند و در صورت تمایل همکاریهای مشخص و پروژهمحور شکل دهند.
نتیجه
این طرح تلاشی است برای عبور از محدودیتهای مدل ائتلافی و ایجاد یک زیرساخت اجتماعی همکاری داوطلبانه میان نیروهای متکثر. هدف، نه بازتولید ائتلافهای بسته، بلکه ایجاد یک فضای باز، شبکهای و پروژهمحور برای شناخت، همکاری و کنش مشترک است؛ فضایی که در آن اختلافات نه حذف میشوند و نه پنهان، بلکه به رسمیت شناخته شده و در چارچوب همکاریهای مشخص مدیریت میشوند. «جمعی از آنارشیست ها »
Source: Anarchistfront Iran
